اشاره:
گردهمايي مشترك معاونين برنامه‌ريزي استانداران و روساي سازمان‌هاي كار و امور اجتماعي سراسر كشور  روز يكشنبه گذشته با حضور دكتر سيدمحمد جهرمي وزير كار و امور اجتماعي و مهندس صادق محصولي وزير كشور  در سالن اجتماعات وزارت كشور برگزار شد.
در اين همايش آخرين وضعيت بنگاه‌هاي زودبازده و مسايل و مشكلات آن‌ها مورد بحث و بررسي قرار گرفت و  مقرر شد به منظور توسعه و رفع مشكلات اين بنگاه‌ها تعاملات لازم بين معاونين برنامه‌ريزي استانداران و روساي سازمان‌هاي كار و امور اجتماعي سراسر كشور به وجود آيد.
دكتر سيدمحمد جهرمي وزير كار و امور اجتماعي در اين گردهمايي طي سخناني به تشريح جايگاه بنگاه‌هاي اقتصادي زودبازده در توسعه توليد ملي و به تبع آن ايجاد اشتغال و همچنين مشكلات فراروي اين بنگاه‌ها پرداخت.
تحقق سند چشم‌انداز با نرخ رشد 8 درصدي
وزير كار و امور اجتماعي با اشاره به چشم‌انداز 20 ساله كشور گفت: رسيدن به چشم‌انداز يك مسير فصلي و مستقيم نيست بلكه در اين راه مشكلات، فرصت‌ها و تهديدهايي وجود دارد كه بايد مديريت شوند.
وي تصريح كرد: براي رسيدن به اهداف چشم‌انداز بايد نرخ رشد ناخالص داخلي را به بيش از 8 درصد برسانيم. بايد ديد با توجه به نوسانات قيمت نفت دسترسي به اين نرخ عملي است يا خير.
وي افزود: بايد بررسي شود اگر بخواهيم به نرخ رشد 8 درصدي برسيم بايد چگونه عمل كنيم؟ آنگونه كه سرمايه‌گذاري‌ها تاكنون نشان مي‌دهد نرخ رشدي كه ما مي‌توانيم به آن برسيم حداكثر تا 5 درصد است.
وزير كار و امور اجتماعي ادامه داد: براي برداشتن فاصله 5 تا 8 درصدي نرخ رشد بايد سياست‌هاي اقتصادي مناسب تنظيم شود، مشوق‌هاي سرمايه‌گذاري ارايه و موانع سرمايه‌گذاري رفع شود. بايد روي سندهاي توسعه استان‌ها به ويژه اشتغال بيشتر كار كنيم.
نقش بهره‌وري در افزايش نرخ رشد ناخالص داخلي
جهرمي به نقش بهره‌وري در افزايش نرخ رشد ناخالص داخلي اشاره كرد و گفت: اگرچه در برنامه چهارم 5/2 درصد رشد بهره‌وري پيش‌بيني شد، اما بايد به اين مقوله بيش از اين توجه شود. شايد نياز باشد سازمان بهره‌وري كه در دولت گذشته منحل شد را ايفا و ارتقا دهيم.
وزير كار سپس به انواع بهره‌وري اشاره كرد و گفت: 4 نوع بهره‌وري داريم كه اگر درست مديريت و ارتقا يا بند باعث افزايش رشد ناخالص داخلي كشور مي‌شود.
اولين آن، بهره‌وري در آب است. بيش از 96 درصد از كل آب شيرين كشور در بخش كشاورزي استفاده مي‌شود، هر چقدر روي اين موضوع كار كنيم رونق كشاورزي را در پي خواهد داشت. لازم است براي ارتقا بهره‌وري در اين بخش روي پروژه‌هايي مانند آبياري باراني بيشتر كار كنيم.
وي افزود: نوع دوم بهره‌وري در خاك است، چه در رابطه با سطوح شيب‌دار و چه در سطح‌ها و دشت‌ها. در مناطقي كه مي‌توانيم 2 تا 3 كشت داشته باشيم اين كار را انجام دهيم و توليدات كشاورزي را چند تن افزايش دهيم. در پنج سال آينده بايد روي بهره‌وري خاك و به تبع آن توسعه بخش كشاورزي بيشتر كار كنيم.
وزير كار سومين نوع بهره‌وري را در انرژي عنوان كرد و افزود: اگرچه حرف‌هاي زيادي در اين زمينه زده شده اما كمتر به شكل عملي به آن پرداخته شده است، كه بايد مورد توجه قرار گيرد. جاي كار بسيار زيادي در بهره‌وري در انرژي وجود دارد.
جهرمي بهره‌وري نيروي كار را چهارمين نوع بهره‌وري دانست و گفت: در مجموع اگر به اين چهار نوع بهره‌وري توجه كنيم درآمد سرانه افزايش و با آن پس‌انداز افزايش و به تبع آن سرمايه‌گذاري رونق مي‌يابد.
طرح بنگاه‌هاي زودبازده
وزير كار و امور اجتماعي در ادامه به طرح بنگاه‌هاي زودبازده اشاره كرد و گفت: از روز اول قرار بود دستگاه‌ها براساس برنامه چهارم توسعه، طرح‌ها و برنامه‌هاي خود را مشخص كنند. از اول همه برنامه‌ريزي بر مدل، طرح محوري بود.قرار بود مشخص شود كه هر استان را براساس كدام مدل قصد داريم توسعه دهيم، سپس سرمايه‌گذاري را به آن سمت سوق دهيم. برخي استان‌ها در اين زمينه موفق بودند و برخي نبودند.
وي سپس به عدم همكاري بين بخشي در اتمام طرح‌هاي نيمه كاره اشاره كرد و گفت: رييس جمهور در سفرهاي استاني براي هر استان و شهرستان مبلغ و رقم مشخصي درنظر گرفت، اگر اين مبلغ عملياتي نشده بايد راه‌كارهاي عملياتي شدن آن را پيدا كنيم. مردم روي قول رييس‌جمهور سرمايه‌گذاري كرده‌اند، قرار نيست كه آن‌ها را رها كنيم.
وزير كار سپس به مشكلات سيستم بانكي در اعطاي تسهيلات بنگاه‌هاي زودبازده اشاره كرد و گفت: مجموعه سيستم‌هاي تصميم‌گيرنده در دنيا براي جلوگيري از ركود اقتصادي منابعي را تزريق مي‌كنند اما ما در نظام پولي اصلاً  به فكر توليد و اشتغال نيستيم.
وي افزود: برخي مي‌خواهند با مدل‌هاي منسوخ شده اقتصادي كه براي كشور ديگري نظريه‌پردازي شده، نظام پولي را هدايت كنند. به نظر من مهمتر از ميزان نقدينگي، هدايت نقدينگي است.
جهرمي تصريح كرد: بايد روي نظارت‌ها بيشتر كار كنيم. بايد نظارت كنيم يك وام از چه نوعي است، در چه راهي خرج مي‌شود و به كليه مراحل دريافت و استفاده آن، نظارت كنيم. در كشورهايي كه نظام پولي و مالي موفقي دارند اين نظارت‌ها بسيار زياد است.
وزير كار ادامه داد: در بحث بنگاه‌هاي زودبازده كار خوب پيش مي‌رفت، اما به يك باره شوكي از اواخر سال گذشته توسط مسوولان بانك مركزي به اين بنگاه‌ها وارد شد كه كشور را ناخواسته به سمت ركود اقتصادي كشاند.
جهرمي با تاكيد بر حل مشكلات بنگاه‌هاي اقتصادي، گفت: بايد تلاش كنيم در سال جاري مشكل واحدهاي موجود  به نحوي حل شود. برخي مشكل بدهي معوق دارند كه ما براي حل مشكل اين گروه از بنگاه‌ها در ارديبهشت سال گذشته مصوبه‌اي در دولت داشتيم، قول‌هايي نيز به ما داده شد.
رفع بدهي معوق واحدهاي اقتصادي
وي افزود: براي اينكه واحدهاي اقتصادي بتوانند بدهي معوق خود را بپردازند بايد به آن‌ها زمان داد تا پايدار بمانند. بايد روش‌هاي برخورد با اين واحدها به‌گونه‌اي باشد كه به توليد كمك كند، نه اينكه آن‌ها را تعطيل كنيم. بانك به جاي تعطيل كردن بنگاه‌هاي بدهكار مالكيت آن‌ها را در اختيار بگيرند.
جهرمي با اعلام اينكه يك خط اعتباري براي حل مشكل بنگاه‌هايي كه بدهي معوق دارند ايجاد شده است، گفت: به ما گفته‌اند اين خط اعتباري تخصيص يافته است، اما ظاهراً اينگونه نيست.
اعتبار بنگاه‌هاي زودبازده در سال جاري
وزيركار گفت: من از ابتدا موافق نبودم كه براي بنگاه‌هاي زودبازده در سال جاري رقم و سهم در نظر بگيريم. فقط بانك‌ها به تعهدات خود عمل كنند و طرح‌هايي كه از نظر آن‌ها تاييد شده تامين اعتبار كنند. اما آن‌ها به ما گفتند بايد حتماً سهميه و رقم مشخص تعيين شود.
وي افزود: به ما قول دادند 7 هزار و 500 ميليارد تومان براي بنگاه‌هاي كوچك در نظر گرفته شود كه اين رقم ابلاغ شد ما نيز آن را بين استان‌ها توزيع كرديم.همچنين 15 هزار ميليارد تومان براي بنگاه‌هاي بزرگ به ما قول دادند و همچنين 30 هزار ميليارد تومان براي سرمايه در گردش واحدها.
جهرمي گفت: استان‌ها بايد مشخص كنند چقدر از اين مبالغ را گرفته‌اند. به نظر من اگر واقعاً اين اعتبار تزريق شود فقط يك ميليون شغل در بنگاه‌هاي بزرگ در مدت باقي مانده سال جاري ايجاد خواهد شد.
وزير كار با اشاره به اولويت‌هاي اعطاي تسهيلات، گفت: ما براي بانك‌ها3 اولويت در نظر گرفتيم: ابتدا سرمايه در گردش واحدها، دوم تامين اعتبار طرح‌هاي نيمه كاره و در آخر نيز پرداخت تسهيلات طرح‌هاي تاييد شده. به ما فول داده شد اين اعتبارات در سال جاري عملياتي شود، اما چيزي كه تاكنون انجام شده است تنها چيزي كمتر از يك هزار ميليارد تومان سرمايه در گردش است. حالا بايد ديد در اين مدت 2 ماه و نيم باقي مانده چگونه اين ميزان را به مبالغ تعيين شده مي‌رسانند؟
طرح كاروزي
جهرمي در بخش ديگري از سخنان خود به طرح كاروزي اشاره كرد و گفت: وزارت كار علاوه بر بودجه‌اي كه در قالب سند توسعه اشتغال در نظر گرفته است، بودجه‌اي نيز براي طرح كاروزي پيش‌بيني كرده است. در سال جاري پيش‌بيني جذب 100 هزار كارورز انجام شده است كه تاكنون حدود 40 هزار نفر ثبت‌نام كرده‌اند.
وي افزود: ما علاوه بر اينكه با وزارت علوم براي كاربردي كردن رشته هاي تحصيلي همكاري داريم، به دنبال ارتقا مهارت فارغ‌التحصيلان بيكار نيز هستيم كه يكي از كارها در اين زمينه اجراي طرح كاروزي است.
وزير كار گفت: فارغ‌التحصيلان بعد از پايان طرح كاروزي با توانايي‌هايي عملي كه به دست خواهند آورد  قادر خواهند بود يك طرح اشتغالزا ارايه و كسب و كار راه‌اندازي كنند و همچنين در صورت تمايل واحد پذيرنده مي‌توانند در اين واحد به اشتغال خود ادامه دهند.
مشاغل خانگي
وزير كار و امور اجتماعي در ادامه به مشاغل خانگي و نقش اين مشاغل در توسعه اشتغال پرداخت و گفت: دنيا روي مشاغل خانگي خيلي برنامه‌ريزي انجام داده است. ما طرحي در دست اجرا داريم كه به اين مشاغل در كشور رسميت ببخشيم تا آن‌ها بتوانند محصولات خود را بفروشند. ما بايد مشاغل خانگي را اولاً تعريف، ثانياً شناسايي و در نهايت براي آن‌ها مجوزهاي لازم را صادر كنيم. بايد بيمه‌هاي تامين اجتماعي را نيز با اين نگاه دنبال كنيم. خوشه‌سازي براي اين نوع مشاغل را انجام دهيم و هولدينگ‌هايي براي فروش محصولات آن‌ها در نظر گرفته شود و همچنين نمايشگاه‌هايي با اين منظور داير شود.
جشنواره كارآفرينان برتر
وزير كار سپس به جشنواره كارآفرينان برتر اشاره كرد و گفت: راه ميانبر رسيدن به نرخ رشد ناخالص داخلي 8 درصدي توجه به مقوله كارآفريني است. كارآفرين فقط در رشته‌هاي اقتصاد و مديريت نيست.
وي افزود: ما براي تشويق كارآفرينان و فرهنگ‌سازي در اين زمينه جشنواره كارآفرينان برتر را برگزار مي‌كنيم.
وزير كشورتاكيد كرد:
توسعه شهرهاي صنعتي، رفع مشكلات صنايع بحران‌دار و اتمام پروژه‌هاي نيمه‌تمام
مهندس صادق محصولي وزير كشور نيز در اين گردهمايي طي سخناني به ارايه راه‌كارهايي براي توسعه اشتغال در سطح استان‌ها پرداخت و گفت: يكي از راه‌كارهاي توسعه اشتغال در سطح استان‌ها، شناسايي ظرفيت‌ها و پتانسيل‌هاي هر استان است و ارايه طرح‌ها و توسعه اشتغال بر اين اساس است. بايد سرمايه‌گذاري در استان‌ها به سمت ظرفيت‌هاي هر استان سوق پيدا كند.
محصولي به توزيع تسهيلات بنگاه‌هاي زودبازده اشاره كرد و گفت: بايد در توزيع تسهيلات عدالت اجرا شود و تمام مناطق استان از اين تسهيلات برخوردار شوند. معاونين برنامه‌ريزي استان‌ها بايد با حساسيت اين موضوع را دنبال كنند.
وزير كشور در ادامه با تاكيد بر نظارت بر طرح‌‌هاي بنگاه‌هاي زودبازده، گفت: درست است كه طرح‌هاي اقتصادي زودبازده از نظر انحراف در سطح بسيار پاييني هستند، اما بايد استانداري‌ها بر اجراي اين طرح‌ها نظارت كامل داشته باشند و به نوعي عمل شود كه منتج به اشتغال پايدار شود.
محصولي سپس به سرمايه‌گذاري اشاره كرد و گفت: بايد فرهنگ توليد ثروت در كشور براي مردم تبيين شود و از سرمايه‌گذار حمايت‌هاي لازم به عمل آيد تا اعتماد به سرمايه‌گذاري به وجود آيد. به نظر من سرمايه‌گذار يك مجاهد است.
وزير كشور حمايت از مناطق ويژه و آزاد اقتصادي را يكي ديگر از راه‌كارهاي توسعه توليد و اشتغال در سطح كشور عنوان كرد و گفت: بايد فرهنگ سرمايه‌گذاري در اين بخش نهادينه شود. اگر اين بخش به خصوص در مناطق مرزي توسعه يابد مانع قاچاق كالا خواهد شد.
محصولي سپس با تاكيد بر توسعه شهرهاي صنعتي، گفت: براي ايجاد شغل و جلوگيري از آلودگي محيط‌زيست بايد شهرك‌هاي صنعتي را توسعه دهيم. اين مهم موجب رشد منطقه خواهد شد.
وزير كشور رفع مشكلات صنايع بحران دار را يكي ديگر از راه‌كارهاي توسعه اشتغال عنوان كرد و گفت: بايد مشكلات صنايع بحران دار با اصلاح قوانين و تامين مواد اوليه برطرف شود تا مشاغل آن‌ها پايدارتر شود.
محصولي در پايان به اتمام پروژه‌هاي نيمه‌تمام اشاره كرد و گفت: اين مهم بايد در راس كارها قرار گيرد قبل از اتمام پروژه‌هاي نيمه‌تمام رفتن به سراغ پروژه‌هاي ديگر منطقي نيست.
حجت سوری